ناصر الدين انصارى قمى

225

اختران فقاهت ( فارسى )

پاكش بر روى دوش مردم همراه با اشك و آه و حسرت به مسافت يك فرسنگ از تهران به حرم عبد العظيم حسنى تشييع شده و در مسجد عتيق بين الحرمين « 1 » - بين حرم عبد العظيم و حرم حضرت حمزة بن موسى - دفن شد . و مردم مدت بسيارى در شهرهاى ايران و عراق به سوگوارى پرداختند ، و شاعران در عزايش مرثيه‌ها سرودند . « 2 » جنازهء ايشان را 4 روز نگه داشتند ، و مردم عزادار در اطراف به عزادارى و گريستن پرداختند . اين وضع تنها به مسلمانان اختصاص نداشت ، و حتى غير مسلمانان نيز از ابراز اندوه و ماتم نتوانستند خوددارى كنند . اعتماد السلطنه در يادداشتهاى روزانهء مخلوط خود مىنويسد : « 3 صفر 1306 ه . ق ، در تشييع جنازهء حاج ملاعلى كه به حضرت عبد العظيم بردند ، اهالى تهران از شهرى و كندى و كسبه و علما و آخوندها معركه كرده بودند . حتى گبر و يهود و ارمنى هم دسته شده بودند . عمارى حاجى را همين‌طور به دوش از شهر به حضرت عبد العظيم بردند . . . در حقيقت شخصى كه در دنيا و آخرت هر دو محترم بوده ، همين است . . . . و چهار روز دكاكين را بسته بودند ، مثل ايام عاشورا دسته و سينه زن در كوچه‌ها مىگرديدند . ختم را هم در مسجد مروى گذاشته بودند . حقيقت تابه‌حال براى احدى در ايران اين‌طور عزادارى نكرده بودند » . « 3 » سرانجام پيكر آن بزرگوار را در روز اول ماه صفر تشييع نمودند . و در بين راهرو دو حرم حضرت عبد العظيم و حضرت امام زاده حمزه عليه السّلام به خاك سپردند . « 4 » در مرثيه وى ، شاعران عرب و عجم قصيده‌ها و ماده تاريخهاى متعددى سرودند .

--> ( 1 ) . اعتماد السطنة ، المآثر و الآثار ، ص 138 . ( 2 ) . تهرانى ، نقباء البشر ، ج 3 ، ص 1506 . ( 3 ) . بامداد ، شرح‌حال رجال ايران ، ج 2 ، ص 351 . ( 4 ) . اعتماد السطنة ، الماثر و الآثار ، ص 138 .